Klimaat spaanse Pyreneeen bij Lo Closo

Veel mensen vragen ons: "Wat voor weer kunnen wij bij jullie verwachten?". Vaak antwoorden wij dan iets in de trant van: "In vergelijking met Nederland iets warmer, droger en met veel minder dagen met regen, motregen of mist. In augustus regelmatig een verfrissende onweersbui".

Op zich klopt dat wel, maar er valt nog wel iets meer over te vertellen. Voor de belangstellenden volgt hierbij een samenvatting van "El clima del Pallars", een cursus die wij een paar jaar geleden hebben gevolgd. We sluiten af met een paar tabellen over temperatuur en neerslag en het aantal regen/sneeuwdagen op Lo Closo zelf.

Twee klimaatzones

Berrós Jussà ligt volgens de meteorologen precies op de grens van twee klimaatzones: het atlantische klimaat en het mediterrane klimaat.
Je vindt dit bijvoorbeeld terug in de lawinevoorspellingen die 's winters worden gemaakt voor de Pyreneeën waarbij de grens tussen twee gebieden met soms grote verschillen in lawinegevaar enkele kilometers ten noorden van Lo Closo loopt.

Het uiterste noorden van de Pallars behoort net zoals de Val d'Aran en de Noordkant van de Pyreneeen tot de Atlantische invloedssfeer. Concreet betekent dit dat er vrij veel neerslag valt (900-1100mm/jaar) die vrij regelmatig over het jaar is verspreid.

Het zuiden van de Pallars behoort tot de mediterrane zone. Dit betekent bij deze variant, er worden er veertien onderscheiden, minder neerslag (650 -900) met minima in de winter en maxima in het voorjaar of de zomer.

Het dichtsbijzijnde officiële meetpunt (6 km naar het Noorden), Esterri d'Àneu, heeft een gemiddelde neerslag van slechts 647 mm/jaar met maxima in november en een submaximum in mei.
Llavorsí, 10 km naar het zuiden, heeft bijna 800 mm regen per jaar en maxima in de voorzomer en november.

Je zou kunnen zeggen dat Llavorsí zich min of meer gedraagt zoals het hoort, terwijl het weer in Esterri nog het meest lijkt op een kuststrook variant van het mediterrane klimaat.
Berrós Jussà ligt hier geografisch precies tussen in, alleen 200m hoger.

Microklimaat, regenschaduw en temperatuurinversie

In berggebieden heb je door de grote morfologische verschillen altijd te maken met microklimaten. In de eerste plaats worden deze veroorzaakt door de hoogte (en dus temperatuur) verschillen.
Daarnaast speelt de oriëntatie van de valleien, noord-zuid of oost-west een belangrijke rol door de enorme verschillen in zonne-instraling die daardoor ontstaan. Als je oplet zul je bijvoorbeeld zien dat wegen in oost-west valleien bijna altijd op de zuid-helling zijn aangelegd omdat de sneeuw daar veel eerder weg is.

In de bergen maakt het ontzettend veel uit of een plek zich ten opzichte van een naderend front aan de kant van de regenschaduw bevindt. Een indrukwekkend voorbeeld hiervan biedt een onweersbui in juni 2002. De vallei die voor ons "aan de andere kant van de berg" ligt, hemelsbreed ongeveer drie kilometer hiervandaan, haalde het landelijke nieuws doordat er binnen 24 uur ruim 200 mm regen was gevallen met als gevolg een buiten zijn oevers tredende rivier. In diezelfde 24 uur was onze regenmeter met 13 mm nog bepaald niet vol.

Dit voorbeeld zou een incident kunnen zijn. Veelzeggender is wellicht dat aan de zuidkant van Aiguës Tortes, bij de Refugio Colomina bijna 1200 mm per jaar valt, terwijl zoals gezegd aan de noord-oostkant van dit nationale park in Esterri d’Àneu met 647 mm nauwelijks de helft wordt opgevangen.

Een ander grappig fenomeen is dat van de “temperatuurinversie”. Volgens de theorie zou de temperatuur met de hoogte moeten afnemen (met zo’n 0,6 °C /100 m). Bij sommige meteorologische omstandigheden gaat dat echter niet op, maar is het juist omgekeerd: de temperatuur in de dalen is dan lager dan hogerop. Wij maakten dat zelf eens mee op thuisreis vanuit Nederland. Bovenop de Bonaigua-pas (2100m) wees de thermometer -8 °C aan, in La Guingueta (950m) -12 °C en op Lo Closo (1100m) -6 °C.

Het weer op Lo Closo

Uit algemene gegevens, het moge duidelijk zijn uit het voorgaande, valt niet zo eenvoudig op te maken wat voor weer het op Lo Closo is. Zeker niet omdat ons dorp aan alle kanten wordt omringd door hoge bergketens: in het noorden het Montroig-massief (27-2900 m), in het oosten het Pica d"Estats massief (29-3100 m), in het zuiden het Pic d'Orri-massief (25-2600) en in het westen het massief van Aiguës Tortes (28-3000 m). Het is als je het zo bekijkt een wonder dat het sowieso nog regent!

Om deze redenen, en omdat het leuk is om op lange winteravonden iets te doen te hebben, hebben wij een aantal jaar geleden besloten zelf de belangrijkste weergegevens, neerslag en temperatuur, te gaan bijhouden. Bovendien hebben we het dagboek van een oudere dorpsgenoot die deze gegevens vanaf 1988 bijhoudt mogen inzien om zijn cijfers te kopiëren. Deze gegevens plaatsen we binnenkort op de website.